Okan Özçelik

Liu Qun, Huawei’nin Konuşma ve Dil Bilimi Çalışmaları Başmühendisi, insanlığın zekâ dönemine girdiğine, insan-bilgisayar etkileşimindeki konuşma ve dildeki talepten dolayı akıllı cihazların ve veri hacminin emsalsiz bir şekilde büyümekte olduğuna inanıyor. Doğal Dil İşleme (NLP) yapay zekâ ve bilgisayar biliminde insan makine etkileşiminin etkili bir şekilde sürdürülebilmesi için anahtar bir alan. Gartner’in 2018 Dünya Yapay Zekâ Endüstrisi Gelişimi çalışmasına göre global Doğal Dil İşleme piyasası 2021’de 16 milyar $ olacak. NLP, uygulamalı bir bilim ve doğrudan dil mekanizmasıyla ilgilenmekten ziyade makinelerin insan dilinin yeteneklerini simüle etmesiyle ilgileniyor. Doğal dili anlamak dış dünyayı kapsamlı bir şekilde anlamayı, aynı zamanda bunu uygulamayı ve manipüle etmeyi gerektiriyor. NLP yapay zekânın en önemli konularından birisi. Liu, yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojilerinin görüntü işleme alanında büyük ilerlemeler kaydettiklerini ancak Doğal Dil İşleme alanında...

Ön Açıklama: Google'ın Huawei'ye güncelleme vermemesi Huawei'ye haksızlık olabilir. Tamam, Huawei'nın Amerikan şirketleriyle iş yapmasının yasaklanması serbest piyasaya uygun görünmüyor. Ama serbest piyasa, Çin'de hiçbir zaman düzgün olmadıki. Huawei'nin Çin pazarındaki ürünlerinde Google uygulamalarını kullanması hep yasaktı. Ee bu da, Google'a haksızlık değil mi! :-) Bir sürü insan, CIA'in, Google'dan, WhatsApp'tan casusluk yapabileceğine inanıyor. Google'ın aramaları kaydetmesi bu inancı kuvvetlendiriyor. O halde, ABD hükumetinin “Çin'in Huawei teknolojisini casusluk için kullanabileceği” inancı neden daha garip olsun. :-) Çin hükumeti Huawei'den böyle bir şey isteyecek olursa, Huawei buna direnebilir mi! Ama ABD hükumetinin korkusu gerçekten buysa, Xoami, Lenovo gibi diğer Çin şirketleriyle de iş yapılmasını yasaklamalıdır. Çünkü aynı olasılık onlar için de geçerlidir. :-) Aksi halde bu, ticaret savaşı olarak görülecektir,...

Fen, Matematik. Galler Üniversitesinde, orijinal kuramlar oluşturma yeteneğine sahip yapay zekâ tabanlı bir sistem, otomatik olarak deney yürütebilen robotik bir sistem ve elde edilen sonuçları değerlendirmek için akıl yürütme yeteneğine sahip bir makinenin birleşmesinden oluşan “bilim robotu” geliştirildi. Araştırmacılar bu çalışmalarını mayada bir gen ekspresyonu modeliyle sundular. Sistem, “gözlemlerini açıklamak için otomatik olarak varsayımlar üretir, bu varsayımları sınamak için deneyler oluşturur, bir laboratuvar robotu kullanarak deneyleri yürütür, veriyle tutarsız varsayımları yanlışlamak için sonuçları yorumlar, sonra da bu döngüyü yineler.” Sistem, kendi deneyimlerinden öğrenip, kendi performansını geliştirme yeteneğine sahiptir. Bilim robotlarının tasarımını yaptığı deneyler, bilim insanlarının tasarladıkları deneylerden üç kez daha ucuzdu. Bu makinenin bir grup bilim insanıyla kıyaslanmasıyla uygulanan testin sonucunda, makinenin yaptığı buluşların insanlarınkine benzer ol...

Bilgisayarlı dil çevirisi yavaş yavaş gelişiyor. Bu, bir Turing Testi görevi olduğundan -yani, insan düzeyinde performans için tam insan düzeyinde anlama gerektirdiğinden- insanın performansıyla yarışabilecek en son uygulama alanlarından olacaktır. Güney California Üniversitesinden Franz Joseph Och, birkaç saat ya da gün içinde herhangi iki dil arasında yeni bir dil çeviri sistemi oluşturabilen bir yöntem geliştirdi. Och'un tek gereksinimi bir “Rosetta Taşı,” yani, bir dildeki bir metin ile o metnin bir başka dildeki çevirisi; ama çevirisi yapılan bu metinde milyonlarca sözcüğe gereksinim var. Sistem, bir kendiliğinden düzenlenme yöntemi kullanarak, metnin bir dilden diğerine nasıl çevrilmiş olduğunun kendine göre istatistik modellerini çıkarıp, bu modelleri her iki yöne doğru geliştiriyor. Bu, dilbilimcilerin dilbilim kurallarını, ekinde bu kuralların her birinin istisnalarından oluşan listelerle birlikte titizlikle kodladıkları diğer çeviri sistemleriyle ters düşmektedir. Och...