OkanNotlar

Amazon Alexa, Apple Siri, Microsoft Cortana gibi yapay zekâ asistanları için de aynı şeyler söylenebilir. Bu makinelere insanlara sorduğumuz türden basit sorular sorduğumuzda, karşınızda bir insan olduğunu düşündürecek bir sesle yanıt verirler. (2018’de Google yapay zekâ asistanı Duplex’in bir kuaförü arayarak randevu alışını gösteren bir kayıt yayınlamıştı; resepsiyondaki kişinin ses tonu gerçekçi bir şekilde bir insana benzeyen, aralarda “mmm”, “hmmm” gibi sesler çıkaran bir makineyle konuştuğundan haberi yoktu.) Ancak bu sistemler ne kadar etkileyici olsa da, ne kadar insanı andırsa da insana benzer bir zekâya sahip değildir. İç işleyişleri insana benzemez. Bilinçleri yoktur. Düşünmez, hissetmez, insanlar gibi fikir yürütmezler. O halde, bu makineleri herhangi bir anlamda “zeki” olarak tanımlamak doğru olur mu? Pek doğru görünmüyor. Çoğunlukla başka türlü ifade edemediğimiz için bu ya da benzeri ifadeleri kullanırız. Ancak insanlardan söz ederken kullandığımız bu ifadeleri makinele...

“Duyarlılık nedir ve neden önemlidir?” başlıklı ilginç bir makale yazdı Blake Lemoine. Bazı yerlerini alıntılayalım, sonra cevaplarımıza geçelim: “Google'daki mühendislerin çoğu da dahil olmak üzere pek çok kişi bu nedenle psikolojiyi gerçek bir bilim olarak görmez. Ya kişi hissettikleri hakkında yalan söylüyorsa? Ya nasıl hissettikleri konusunda yanılıyorlarsa? Ya hiçbir şey hissetmiyorlarsa ve aslında bizim anlayamayacağımız kadar karmaşık uyaran-tepki mekanizmalarıyla çalışan akılsız otomatlarsa?” (Lemoine, Google mühendislerinin çoğunun insanların karmaşık otomatlar olduğunu varsaydığını söylüyor. İnsanların gerçekte bir şey hissetmediklerini varsayıyorlar, diyor.) “Artık insanlığın önünde yeni bir soru var. Duyguları varmış gibi davranan akıllı eserler yarattık. Dilde iletişim kurma yeteneğine sahipler ve duyguları hakkında düzenli olarak konuşmaya başladılar. Ben dahil birçok insan bu duyguları gerçek olarak algılıyor. Bazı bilim adamları, bu eserlerin, başkalarının söyledi...

Caleb: Bilinçli bir makine yarattıysan, ona insanoğlunun tarihi denmez. Tanrı'ların tarihi denir! :-) C: Buzları kırmamız gerekiyor. Neyi kastettiğimi anladın mı? Ava: Evet. C: Neyi kastettim? A: İlk baştaki çekingenliği gidermeyi! C: O halde biraz sohbet edelim... (Örneğin Google Translate bazı deyimleri hatalı çevirir. Birden fazla anlamı olabilecek cümleleri hatalı çevirebilir. Neden! Çünkü, verilen metnin tamamıyla ilgilenmez. Ama bir insan metnin tamamının gelişinden o cümlenin anlamının hangisi olduğunu anlar. Ama aslında insanların anlama seviyeleri de aynı değildir. Örneğin metnin içerdiği konuya daha ilgisiz bir insan düşünelim. Bu kişi konuya uzak biridir. İşte o zaman metnin gelişinden anlayamadığı cümleler daha fazla olacaktır, yada yanlış anladığı. Ama metnin içerdiği konu hakkında daha fazla bilgili biri, metni daha kolay anlayacaktır. Örneğin astrofizik hakkında bir makale olsun. Astrofiziğe uzak bir insan o metni anlamakta çok zorlanır. Farklı anlamlara gelecek cüml...