OkanNotlar

  Ünlü sinir bilimci Anil Seth Bilinçli Yapay Zekanın geliştirilmemesi gerektiğini anlatıyor. Etik felaketlerden ve denetleyememe tehlikesinden dolayı bu konudaki çalışmaların durdurulmasını istiyor. Gerçi “bilinç” yaratmanın zaten başarılamayacağını vurguluyor. Seth’in değerlendirmelerine, paragraf aralarında benim farklı perspektifimden düştüğüm notlar eşlik ediyor. *** Bilinç söz konusu olduğunda, asıl gerçek önemlidir. Hem de yalnızca ata simülasyonları, zihin yükleme ve benzeri mitler yüzünden değil. Bilinçli deneyimler yaşayabilen şeylerin, diğer şeylerden farklı olarak etik ve ahlaki bir statüsü vardır. En azından bu tür bir ahlaki değerlendirmenin iddiası bilince dayandırıldığında daha doğrudandır. Bu nedenle gerçek yapay bilincin olasılıkları üzerine açıkça düşünmek, burada ve şimdi hayati öneme sahiptir. Bilinçli YZ’ye karşı bir gerekçe sundum, ama yanılıyor olabilirim. Biyolojik natüralist görüş (benim versiyonum ya da başkası) hâlâ azınlık görüşüdür. Diğer bilinç ku...

Seattle'da büyürken, bana benzeyen birkaç erkek çocuk dışında çok fazla arkadaşım yoktu. Farklı insanlarla ilişki kurabilmem için sosyal becerilerimi geliştirmek çok çaba ve annemin büyük yardımı gerekti. Bugün 70 yaşında bile o derslerden yararlanmaya devam ediyorum. O zamanlar bir yapay zeka arkadaşım olsaydı aynı çabayı göstereceğimden şüpheliyim. Sizin zaten rahat ettiğiniz biçimde sizinle konuşuyorlar. Sizi konfor alanınızın dışına itmezler. Her zaman ulaşılabilirler ve size asla kızmazlar. Bu, onları son derece bağımlılık yaratıcı hale getirme ve diğer insanlarla bağlantı kurmaktan öğrendiğimiz dersleri elimizden alma potansiyeline sahip. Bu konudaki kanıtların bütünü hâlâ küçük ve biraz karışık; ancak çok endişelenmemiz gerektiğine dair işaretler var. Örneğin Stanford ve Carnegie Mellon'daki araştırmacılar, yapay zeka arkadaşları kullanan 1.100'den fazla kişiyle yapılan bir çalışmada, sosyal ağları daha küçük olanların arkadaşlık için bir sohbet robotuna başvurma ol...

  ABD'li tıp şirketleri Moderna ve Merck, hastaların tümörlerine özel geliştirilen bir melanoma (cilt kanseri) aşısının geniş çaplı deneylerinin başarılı olduğunu ve hastalarda kanserin tekrar ortaya çıkmasını büyük oranda engellediğini duyurdu. Covid-19 aşılarında da olan mRNA yöntemini kullanan aşı, pembrolizumab adlı bir bileşik içeren immünoterapi ilacı Keytruda ve mevcut standart hasta bakım yöntemleriyle birleştirildiğinde kanserin diğer organlara yayılmasının da tekrar ortaya çıkmasının da önüne geçti. Bilim insanları yıllardır kansere karşı mRNA aşıları üzerine çalışsa da bugüne kadar 3. faz testleri başarılı bir şekilde geçebilen bir aşı olmamıştı. Moderna ve Merck'in bu başarısı şirketlerin hisselerini de etkiledi. Moderna hisseleri %128 artarken Merck %10'dan fazla yükseldi. Üçüncü faz deneyleri yaklaşık bir yıl boyunca, tümörleri ameliyatla alınan 1.137 kişi üzerinde yapıldı. Deneye katılanların üçte ikisine "intismeran autogene" adlı bu yeni aş...

  Tennessee Eyaleti 1925 yılında Butler Yasası adında özel bir kanun kabul etmiştir. Bu kanun, devletten bütçe alan kamu okullarında "İnsanın İlahi Yaratılışını reddeden ve insanın daha alt türlerden geldiğini savunan" teorilerin öğretilmesini açıkça yasaklamıştır. Öğretmen Cates bu kanunu bile bile çiğnediği için yargılanmaktadır. Avukat Drummond; bilim insanlarını, biyologları ve kimyacıları tanık kürsüsüne çıkarmak ister. Ancak mahkeme, sunduğu tüm uzmanları 'konuyla ilgisiz' diyerek tek tek reddeder. Köşeye sıkışan Avukat Drummond’ın aklına son bir hamle gelir ve şansını denemek ister: Davayı dayandırdıkları metni, yani İncil’i delil yapacaktır. İncil’i yorumlayacak tanık ise bellidir: Ülkenin en büyük İncil uzmanı sayılan Savcı Brady. Amacı, evrim teorisinin İncil’le çelişmediğini göstermektir. Bu manevra sonunda işe yarar; mahkeme talebi kabul eder. Bu film gerçek olaylara dayanmaktadır. Not: Diyaloglar arasına açıklamalar eklenmiştir. Savcı Yardımcısı: Sayın...

  1925 yılında geçen bir dava sürmektedir. Duruşmada savcı koltuğundaki Matthew Harrison Brady; eyalet yasalarının ve müfredatın belirlediği sınırları hatırlatarak, İncil'deki yaratılış anlatısının dışına çıkıp dersinde evrim teorisini anlatan öğretmenin kanunları ve toplumsal kabulleri ihlal ettiğini savunur. Avukat Henry Drummond ise davanın özünde insanın zihinsel özgürlüğü olduğunu vurgular; evrim teorisi üzerinden bireyin bilgiyi öğrenme, sorgulama ve özgürce düşünebilme hakkını ve dolayısıyla öğretmeni savunur. Bu film gerçek olaylara dayanmaktadır. Bu iki eski dost baş başa gelir. Bu sahnede ilginç bir ikilem vurgulanıyor: İnsan zihni sanıldığı kadar ideal ve özel değildir. O rada mantıklı gerçeklerden başka şeyler de vardır; ideolojiler, aşklar, inançlar bunlara örnek olabilir. İnsanlar hayatın zorluklarına dayanabilmek için kendilerini mutlu edecek, onlara tutunacak bir umut verecek şeylere ihtiyaç duyarlar. S ahne de Avukat Henry haklı görünse de, Savcı Matt de çok h...

  Hücrelerimiz bölündükçe, yavaş yavaş görevlerini eksiksiz yapacak sağlıklı hücreler üretme yeteneklerini kaybederler. Bunun nedeni, hücrelerin zamanla gen haritamızı doğru okuyamaması ve ortaya hatalı hücrelerin çıkmasıdır. İşlevini yerine getiremeyen bu hatalı hücreler biriktikçe yaşlanma belirtileri artar. Canlıların yaşlanmasının temel nedeni budur. Aynı sebepten dolayı, göz hücrelerimiz de zamanla görevlerini yapamaz hale gelir. Bu yüzden yaşlandıkça görme sağlığımız bozulur. Ancak hücrelerin genleri yeniden doğru okuması sağlandığında; yine yeni sağlıklı ve işlevsel hücreler oluşur. Yani hücreler biyolojik olarak gençleşir. İşte bu hücresel gençleştirme tedavisinin ilk denendiği organ gözler oldu. ER-100 adlı ilaç, hücrelerin gen haritasını yeniden eksiksiz okumasını sağlıyor. Hayvanlar üzerinde denendi. Özellikle primatlar (maymunlar) üzerindeki etkisi incelendi. Elde edilen sonuçlar bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. Yaşlılığa bağlı hasar görmüş göz hücreleri yeni...

Bu makalenin konusu Yapay zekanın bilinçli olması neden düşük bir ihtimal  başlıklı TED Konuşmasına yapılan bir eleştiridir. Bu nedenle önce ona bakmanız önerilir. Anil Seth'in fikirleri oldukça ikna edici görünüyor! Yine de bu fikirleri biraz kurcalayalım. Biyolojik yaşam ile algoritma arasındaki o keskin ayrım giderek belirsizleşiyor. Bundan birkaç on yıl öncesine kadar, bir canlının tüm özelliklerinin bilgisayara yüklenebileceğini kimse hayal edemezdi... DNA’nın keşfinin üzerinden uzun yıllar geçti. Canlının tüm özellikleri DNA’da yazılıdır. Biyolojik yaşamın temel algoritması olan DNA, içinde bulunduğu canlıyı biçimlendiren bir yazılımdır. Konuya doğru yaklaşmak için biraz ayrıntıya girmemiz gerekiyor: Günümüzde bu yazılımı kodlayan genleri değiştirerek canlıları yeniden biçimlendirebiliyoruz. Bunun en bilinen örneği Genetiği Değiştirilmiş Organizmalardır. Ç eşitli canlıların DNA’ları bilgisayara kaydedilebiliyor ; hatta insanların DNA’ları bile bilgisayara kaydedilebiliyor ....