OkanNotlar

  1925 yılında geçen bir dava sürmektedir. Duruşmada savcı koltuğundaki Matthew Harrison Brady; eyalet yasalarının ve müfredatın belirlediği sınırları hatırlatarak, İncil'deki yaratılış anlatısının dışına çıkıp dersinde evrim teorisini anlatan öğretmenin kanunları ve toplumsal kabulleri ihlal ettiğini savunur. Avukat Henry Drummond ise davanın özünde insanın zihinsel özgürlüğü olduğunu vurgular; evrim teorisi üzerinden bireyin bilgiyi öğrenme, sorgulama ve özgürce düşünebilme hakkını ve dolayısıyla öğretmeni savunur. Sahnede bu iki eski dost baş başa gelir. Avukat Henry’nin savunduğu gibi insanların zihinsel özgürlük, bilgiyi öğrenme ve sorgulama hakkı vardır. Öğretmen, lise öğrencilerine evrim teorisini de anlatır. (Zaten ABD’de bu konunun öğretilmesi önündeki yasal engeller 1968 yılında tamamen kaldırılmıştır.) Ama bu sahnede ilginç bir ikilem vurgulanıyor: İnsan zihni sanıldığı kadar ideal değildir. O rada katı gerçeklerden başka şeyler de vardır; ideolojiler, aşklar, inanç...

  Hücrelerimiz bölündükçe, yavaş yavaş görevlerini eksiksiz yapacak sağlıklı hücreler üretme yeteneklerini kaybederler. Bunun nedeni, hücrelerin zamanla gen haritamızı doğru okuyamaması ve ortaya hatalı hücrelerin çıkmasıdır. İşlevini yerine getiremeyen bu hatalı hücreler biriktikçe yaşlanma belirtileri artar. Canlıların yaşlanmasının temel nedeni budur. Aynı sebepten dolayı, göz hücrelerimiz de zamanla görevlerini yapamaz hale gelir. Bu yüzden yaşlandıkça görme sağlığımız bozulur. Ancak hücrelerin genleri yeniden doğru okuması sağlandığında; yine yeni sağlıklı ve işlevsel hücreler oluşur. Yani hücreler biyolojik olarak gençleşir. İşte bu hücresel gençleştirme tedavisinin ilk denendiği organ gözler oldu. ER-100 adlı ilaç, hücrelerin gen haritasını yeniden eksiksiz okumasını sağlıyor. Hayvanlar üzerinde denendi. Özellikle primatlar (maymunlar) üzerindeki etkisi incelendi. Elde edilen sonuçlar bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. Yaşlılığa bağlı hasar görmüş göz hücreleri yeni...

Bu makalenin konusu Yapay zekanın bilinçli olması neden düşük bir ihtimal  başlıklı TED Konuşmasına yapılan bir eleştiridir. Bu nedenle önce ona bakmanız önerilir. Anil Seth'in fikirleri oldukça ikna edici görünüyor! Yine de bu fikirleri biraz kurcalayalım. Biyolojik yaşam ile algoritma arasındaki o keskin ayrım giderek belirsizleşiyor. Bundan birkaç on yıl öncesine kadar, bir canlının tüm özelliklerinin bilgisayara yüklenebileceğini kimse hayal edemezdi... DNA’nın keşfinin üzerinden uzun yıllar geçti. Canlının tüm özellikleri DNA’da yazılıdır. Biyolojik yaşamın temel algoritması olan DNA, içinde bulunduğu canlıyı biçimlendiren bir yazılımdır. Konuya doğru yaklaşmak için biraz ayrıntıya girmemiz gerekiyor: Günümüzde bu yazılımı kodlayan genleri değiştirerek canlıları yeniden biçimlendirebiliyoruz. Bunun en bilinen örneği Genetiği Değiştirilmiş Organizmalardır. Ç eşitli canlıların DNA’ları bilgisayara kaydedilebiliyor ; hatta insanların DNA’ları bile bilgisayara kaydedilebiliyor ....

  Konuşmayı izlemek için resime tıklayın. Bu TED Konuşması ilginizi çekerse, ardından  "Yapay zekanın bilinçli olması neden düşük bir ihtimal" Başlıklı TED Konuşmasına Bir Eleştiri -Teknoloji  makalesini de okumanız önerilir. Anil Seth'in Konuşmasından Alıntılar Yüzyıllardır insanlar, kendimizin yapay versiyonlarını yaratarak Tanrı'yı oynama fantezileri kuruyorlar. Mary Shelley'nin "Frankenstein"ından Stanley Kubrick'in "2001"indeki Hal'a ve Alex Garland'ın "Ex Machina"sındaki Ava'ya kadar; bu, her yeni teknoloji dalgasıyla yeniden keşfedilen bir rüyadır ve yapay zeka ile bu dalga devasa bir boyuta ulaşmıştır. ... Kendi iç dünyaları olan yeni varlıklara, sadece bizim üzerimizdeki etkileri için değil, kendi varlıkları adına da önem taşıyan yeni icatlara sahip oluruz. Bilinçli bir yapay zeka, belki de bizim fark bile edemeyeceğimiz şekillerde, bir fare tıklamasının acısını çekebilir. Ve eğer silikon duyarlı hale geleb...

  BİLGİSAYARDA EDİNİLEN ALIŞKANLIKLAR 80’li ve 90’lı yıllarda bilgisayarların küçülüp ucuzlamasıyla teknoloji evlere ve ofislere girdi. IBM, kendi donanım mimarisini dünya standardı yapmak istiyordu. Bu nedenle diğer şirketlerin de "IBM uyumlu" bilgisayarlar üretmesine izin verdi. Böylece bilgisayar parçaları birbiriyle uyumlu hale gelecekti. IBM, bilgisayarın örneğin işlemci parçasını Intel’den satın aldı. Bilgisayarı yönetmek için ekranda görünen arayüzü, yani kullanıcının bilgisayarla iletişim kurmasını sağlayan işletim sistemi parçasını ise Microsoft’tan almaya karar verdi. IBM, MS-DOS (daha sonra Microsoft Windows oldu) barındıran her bilgisayar için Microsoft’a lisans ücreti ödeyecekti. Diğer bilgisayar üreticileri de IBM’i taklit etti. İşlemciyi Intel’den, işletim sistemini Microsoft’tan satın almaya başladılar. Sonuçta dünyaya gerçekten de "IBM standardı" bilgisayarlar yayıldı! Kişi hangi marka bilgisayarı açsa ekranda aynı standart işletim sistemini görü...

  1972’den beri Ay’a hiç insan gitmedi. NASA, uzun bir aradan sonra Ay’a yeniden insan gönderdi. Astronotlar Ay’ın çevresini dolandılar, Dünya’ya döndüler ve okyanusa iniş yaptılar. Böylece Artemis II görevi başarıyla tamamlandı. Büyük hedef Ay’da uluslararası bir medeniyet kurmak. Ay’da medeniyet kurulmaya başlandığında, insanlık Dünya’dakine benzer sorunlarla yüzleşecek. Ay’ın zor koşullarında hayatta kalabilmek için birbiriyle anlaşmayı öğrenmek zorunda kalacaklar! Bu nedenle belki yeni bir hukuk sistemi oluşturulması gerekecek. Örneğin Ay’da mülkiyet hakkı nasıl olmalı, su gibi sınırlı kaynaklar nasıl kullanılmalı? Ay, aslında bir Petri kabı gibi dev bir deney alanı olabilir! Oradaki sosyal sorunlar çözüldükçe yeni şeyler öğreneceğiz. Kazanılan deneyimle Dünya medeniyetlerinin de sorunları çözülebilir. Hatta küresel ısınma sorununa çözüm gibi Dünya’yı kurtaracak pek çok fikir için kritik ipuçları sağlanabilir. Bu konulara dair örnekler sunan ilginç bir konferans. *** Şu ...

16. yüzyıl İngiltere’si... O tarihlerde dualar Latince yapılmaktadır; çünkü kilise Latinceyi kutsal dil olarak benimsemiştir. Ancak bazı dini gruplar ana dilleri olan İngilizceyle dua etmeye başlamıştır. Anne Askew’un grubu da ana dillerinde dua etmektedir. Fakat o dönemde ana dilde dua etmek sapkınlık olarak görülmektedir! Devlet bu insanları cezalandırmaktadır. Aslında Kral Henry, Roma ile bağlarını kopardığında İngilizce İncil’e izin vererek bir özgürlük kapısı açmış; ancak halkın İncil’i kendi başına yorumlayarak kralın mutlak otoritesini sorgulamasından korktuğu için bu kapıyı kısa sürede tekrar kapatarak ağır yasaklar getirmiştir. İşte bu ortamda sıra dışı bir durum vardır; Kraliçe Katherine Parr, Anne Askew’la arkadaştır. Üstelik Kraliçe Katherine Parr de ana dilinde dua etmek istemektedir. En üst makamda olmasına rağmen, devletin bunu hoş karşılamayacağını bildiği için dualarını gizli yapmaktadır. Sahnede, arkadaşı Anne Askew’u gizlice ziyarete gittiği anları izliyoruz. Tanrı’...