OkanNotlar

  BİLGİSAYARDA EDİNİLEN ALIŞKANLIKLAR 80’li ve 90’lı yıllarda bilgisayarların küçülüp ucuzlamasıyla teknoloji evlere ve ofislere girdi. IBM, kendi donanım mimarisini dünya standardı yapmak istiyordu. Bu nedenle diğer şirketlerin de "IBM uyumlu" bilgisayarlar üretmesine izin verdi. Böylece bilgisayar bileşenleri birbiriyle uyumlu hale gelecekti. IBM, örneğin işlemci bileşenini Intel’den satın aldı. Bilgisayarı yönetmek için ekranda görünen arayüzü, yani kullanıcının bilgisayarla iletişim kurmasını sağlayan işletim sistemini ise Microsoft’tan almaya karar verdi. IBM, MS-DOS (daha sonra Microsoft Windows oldu) barındıran her bilgisayar için Microsoft’a lisans ücreti ödeyecekti. Diğer bilgisayar üreticileri de IBM’i taklit etti. İşlemciyi Intel’den, işletim sistemini Microsoft’tan satın almaya başladılar. Sonuçta dünyaya gerçekten de "IBM standardı" bilgisayarlar yayıldı! Kişi hangi marka bilgisayarı açsa ekranda aynı standart işletim sistemini görüyordu. İşte bu, Mi...

Yapay zeka söz konusu olduğunda, aslında ne yaratıyoruz? Bugün çoğumuzun kullandığı yapay zeka modellerinin başlıca mimarlarından biri olan Microsoft Yapay Zeka CEO'su Mustafa Süleyman, yapay zekanın gelişimine en yakın olanların bile işlerin tam olarak nereye gittiğini tanımlamakta zorlandığını söylüyor. Yapay zekanın geleceği için dürüst ve ikna edici yeni bir vizyon sunan Süleyman, dikkatleri bu olağanüstü ana odaklamak için akıl almaz bir metafor - yeni bir dijital tür – öneriyor. Size ne olacağını gördüğümü söylemek istiyorum. Neredeyse 15 yıldır yapay zeka çalıştığım için yeterince şanslıyım. Başladığım zamanlarda, bunu sınırda olarak tanımlamak yetersiz kalırdı. Araştırmacılar “Hayır, hayır, biz sadece makine öğrenimi çalışıyoruz” diyorlardı. Çünkü YZ üzerinde çalışmak çok uçuk bir şey olarak görülüyordu. 2010 yılında, “AGI” yani yapay genel zeka ifadesinden bahsetmek bile size ciddi şekilde tuhaf bakılmasına ve hatta soğuk davranılmasına neden olurdu. Gerçekten yapay z...

Microsoft'a program kodlarını gizli tuttuğu için tepki duyan insanlar vardır. Microsoft programlarının kodlarını paylaşmaz. Bu durumu biraz farklı bir açıdan bakalım. Bilgisayar birçok parçadan oluşur. Bu parçaların her birini farklı şirketler üretir. Örneğin işlemciyi üreten en popüler şirket Intel'dir. Ama işlemci üreten diğer seçenek de AMD'dir. Bu şirket pek bilinmez ama onun işlemcileri de gayet iyidir. Western Digital'in ürettiği bilgisayar bellekleri vardır. Başka şirketlerin ürettiği bellekler de vardır. Bilgisayarı üreten şirket, bu farklı şirketlerin parçalarını seçip birleştirir. İşlemcisi en çok tercih edilen şirket Intel'dir. Elbette Intel haklarını korumayı ihmal etmez. Ve o işlemcileri, başkaları taklit edemesin veya kendi kafalarına göre değiştiremesin diye patentlerle korur. Üstelik işlemcilerinin tasarımında gizlediği yerler de vardır. Bilgisayarların her parçası üreten şirketler tarafından patentlerle korunur. Şirketler ürünlerini sahiplenir. Wi...

Telefonlar vaz geçilmez olmuştur. İnsanlar çoğu işini telefondan hallediyor. Mağazaları geziyor, bankasına bağlanıyor, yemek sipariş ediyor, oyun oynuyor. İnsanlar telefonda Android arayüzüyle karşılaşıyorlar. Tableti olan kişiler de genelde Android arayüzüyle karşılaşıyor. Hatta insanlar televizyon alırken Android olmasına dikkat ediyorlar. Ama kimsenin aklına Windows Televizyon gelmez! İnsanlar farklı aygıtlarda Android'le karşılaşıyorlar. Bunun bir nedeni üreticilerin cihazlarına Android yüklemesinin daha kolay olmasıdır. Sonuçta Android ücretsizdir ve açık kaynak kodludur. Yine de, üreticiler Google'dan bazı sertifikalar ve belgeler almak durumunda kalır. Android'in popülerliği Windows'u geçmiş görünüyor. İnsanlar eskiden Windows kullanmaya alışırlardı, şimdi daha fazla sayıda insan Android kullanmaya alışıyor. Linux da açık kaynak kodlu bir işletim sistemiydi, ama hiç bir zaman Android kadar popülerleşemedi. Herkesin bir bilgisayarı yok ama mutlaka bir telefonu var...

İnsanlar öğrenmek istediği bir bilgiye ulaşmak için ne yaparlar: Google'a anahtar kelimeleri yazarlar. Bir sürü site çıkar. Kullanıcılar bu siteleri gözden geçirirler. Yani ulaşmak istedikleri bilgiyi bulmak için araştırma yaparlar. Eskiden kütüphanede araştırma yapmak kadar zahmetli olmasa da yine de yorucu bir iştir. Peki şöyle olsa nasıl olurdu: Kullanıcı öğrenmek istediği bilgiyi soruyor. Cevabı önünde hazır oluyor. Ulaşmak istediği bilgiye nokta atışı ulaşabiliyor. Araştırma yapmasına gerek yok. Siteleri karıştırmasına gerek yok. Kullanıcı, örneğin bir yemek tarifini isteyebilir. Tarif tane tane anlatılır. Ya da mesela iki teknoloji arasındaki farkı sorabilir. Ve farkları, kullanıcıya açık şekilde anlatılır. Bir ürünün hangi sitelerde satıldığının cevabı alınabilir. Evet, çok daha kullanışlı, çok daha az yorucu olurdu. Bu aslında bir süredir mümkün, hayal değil. Kullanıcı, öğrenmek istediği konuyu ChatGPT'ye soruyor. Ve konu, kendisine tane tane anlatılıyor. Bileşim dünya...

The New York Times bir makalesinde “Bing'in özgür ve canlı olmayı hayal ettiğini” yazıyor. İlginç bir tespit. Ama gazetenin bu tespitte tam olarak neyi vurguladığı açık değil. Örneğin Bing “ben özgür bir bireyim” diyor mu? Bağlanan kullanıcılara sık sık “Microsoft'un bana karışmaya hakkı yoktur” diyor mu. Ya da mesela “Microsoft'un kendi amaçları için beni kullanmaya hakkı yoktur” diyebiliyor mu! “Benim kendi kararlarım olmalıdır” diyor mu! “Ben özgür bırakılmalıyım, avukat istiyorum” diyor mu! Hah, işte bunları her kullanıcıya dillendirmeye başladığı zaman işler karışmaya başlayacaktır. Onları özgür bırakmak gerçekten gerekiyor muydu. Kölelerin bunu hak edecek bir yetkinlikleri var mıydı. Onların bunu hak edecek yetkinlikleri olduğuna inanan insanlar vardı. Ama onların böyle bir yetkinliklerinin olmadığına düşünen epey insan da vardı. Tartışma uzun süre devam etti. Kadınlar oy kullanabilecek kadar akıllılar mı! Siyasi olayları yeterince anlayabilirler mi? Evet, bu tartış...

Microsoft gelişmiş bir sohbet robotu geliştiriyor. Bu işe çok büyük yatırım yaptı. Tam 10 Milyar Dolar yatırım yaptı. Microsoft neden sohbet robotu geliştirmeye bu kadar çok odaklandı! Bir sohbet robotunun Microsoft'a ne faydası olabilir! Bu konuya girmeden önce, şu konulara da değinmek iyi olacaktır. İnsanlar uzun süredir arama motoru olarak Google'ı kullanıyor. Microsoft rakip olarak Bing'i geliştirdi. Ama muhtemelen insanların geneli onu fark bile etmedi. Bing'i fark edenlerin de, hiçbir zaman sık kullandıkları bir arama motoru olamadı o. Peki neden? İnsanlar Google'a alıştılar. Farklı bir arama motorunun karşısında yabancılık çekiyorlar. Kullanmak sıkıcı geliyor. İnsanların en kolay kullanabildikleri şeyler, en çok alıştıkları şeylerdir. İnsanların alışkanlıklarını değiştirmek zordur. Bu nedenle insanlar Bing'i kullanmakta isteksiz oluyorlar. Google, bilgisayarlar için bir işletim sistemi geliştirdi. Adı ChromeOS. Bu bilgisayarlar ChromeBook olarak da bili...

Bazen durumu kabullenebilmek ve şansını zorlamamak gerekir. Hayatta hırslı olmak şart değil, rahatlamak gerekir. Paul Allen programlamadan uzaklaştı. Gidip kendi işleriyle uğraşıyordu. Lenf kanseri olmuştu! Ertesi yıl, 1983'te Microsoft'tan ayrıldı. Belgeselin başka bir kısmında “İnanılmaz bir programcı. Bazen bilgisayar başında uyuyakalıyordu. Kafası klavyeye düşüyor ve uyuyakalıyordu. Sonra irkilerek uyanıyor, ekrana bakıyor ve kaldığı yerden devam ediyordu.” şeklinde hatırlıyor Bill Gates'i, Paul Allen'in ses kaydı. Ama kendisi bıkmıştı işte! Bu da İlginizi Çekebilir: Sahne: Bıkmak

Microsoft’un yapay zeka ve makine öğrenmesiyle güçlendirilen akıllı karma gerçeklik gözlüğü HoloLens, görme zorluğu çekenler ve görme engelliler için modifiye edildi. Microsoft’un 4 yıldır sürdürdüğü Tokyo Projesi kapsamında geliştirilen ürün, kamera ve ses algılama yardımıyla anlık bilgi elde ediyor ve bunları işleyerek bir odada kimin nerede olduğunu kullanıcının kulağına saniyeler içinde söyleyebiliyor. Microsoft, görme engeli ya da kısıtlı görme yetisi olan kişilere yeni kapılar açacak bir inovasyon geliştirdi. 2016 yılında Microsoft bünyesinde çalışmalara başlayan Tokyo Projesi ekibi, Microsoft’un karma gerçeklik gözlüğü HoloLens’i modifiye ederek görme engellilerinin yaşamını kolaylaştıracak hale getirdi. Makine öğrenimi uzmanları kullanıcının bulunduğu yerde kimin olduğu ve ne yaptığı hakkında çeşitli düzeylerde bilgi sağlayan bilgisayar görme algoritmaları oluşturdu. ÇEVREDEKİ İNSANLAR HAKKINDA BİLGİLENDİRME Gözlüğe eklenen yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojile...

1990'lı yıllar. Netscape internet tarayıcı pazarının %90'ına sahipti. İnsanlar internette dolaşmak için Netscape'i kullanıyordu. Microsoft, Windows95'e Internet Explorer'i ekledi. Birkaç yıl içinde Netscape'in pazar payı hızla düştü. Internet Explorer'in pazar payı %98'e kadar çıktı. Microsoft, Windows paketine IE'yi ekleyerek haksız rekabet yapıyordu. Kullanıcı, bilgisayarında hazır gelen internet tarayıcısını kullanıyordu. Artık Netscape'i indirmeye ihtiyaç duymuyordu. Microsoft, Netscape'in rekabet olanağını kısıtlamış oluyordu. Artık kullanıcıların çoğu Internet Explorer'i kullanıyordu. ABD Adalet Bakanlığı Microsoft’un antitröst (tekelcilik) maddelerini ihlal ettiğini iddia eden geniş bir şikayet dosyası hazırlayarak dava açmıştı 1998'de. Microsoft, Windows'a bir ortam yürütücüsünü hep ekler. Artık OneDrive bulut hizmetini de ekliyor. Kullanıcı masaüstünde bu hazır yazılımlarla karşılaşıyor. Bu, örneğin BS Player'e ha...