OkanNotlar

Biyolojik mühendislik alanındaki son gelişmeler, insan sinir sisteminin bir kısmının, beyinle her iki yönde de bağlantılı protez uzuvlar şeklinde işlevsel olarak restore edilmesini mümkün kıldı. Böylece ince motor kontrolü ve propriyosepsiyon (uzuv pozisyonunun sezgisel bilgisini) sağlayıp, fantom uzuv algısının azaltılmasını mümkün kıldı. Bu teknoloji henüz ilk aşamalarında olmakla birlikte, insan sinir sisteminin bazı bölümlerinin silikon gibi yarı iletken malzemeler kullanılarak restore edilebileceği fikrinin deneysel kanıtını şimdiden sunmaktadır. Bu ve insan-makine sinir arayüzü üzerine devam eden ilgili araştırmaların gelecekte daha fazla ilerleme sağlayacağını ve böylece sinir sisteminin daha fazla parçasının yine silikon gibi malzemeler kullanılarak restore edilebileceğini veya değiştirilebileceğini beklemek mantıklı duruyor. Gelecekte, dörde bölünmüş bir ampute, dokunsal algı, propriyosepsiyon, termo algı ve benzerleri de dâhil olmak üzere tam kol ve bacak işlevselliğini yenid...

Tahmin edeceğiniz gibi, beni çok heyecanlandıran yapay zekâ alanlarından biri şu: Yapay zekâ sayesinde, herkesin barındırdığı potansiyeli tam olarak kullanmasına olanak sağlayacak bir gelecek yaratmak. Benim çocuklarımın, sizinkilerin, herkesin. Böyle bir dünyayı kurmak hiç de kolay değil. Fedakârlık ve zorluklar olacak, bazı köklü değişikliklere gerek duyulacak.  İnsanlar tarafından yapılan işlerin otomasyonunu düşünün. Kuşkusuz bu insanı duygulandıran, kaygılandıran bir mesele. Ama kendimize karşı dürüst olmamız gerekirse, kolaylıkla otomatikleştirilen işler acaba insanlara layık göreceğimiz türden işler mi? Daha adil, daha sürdürülebilir bir gelecek yaratmayı düşünüyorsak, bazı insanların tekdüze, sıradan, hatta tehlikeli işler (makinelere bırakılabilecek işler) yaptığı bir dünyayı kesinlikle istemeyiz, değil mi? Daha parlak bir gelecek inşa etmek bazı işleri insanların elinden almayı gerektiriyorsa, yaşamamız gereken değişikliklerden biri de bu olacaktır. Yapay zekâ bizi iş yaş...

LaMDA (Diyalog Uygulamaları için Dil Modeli), Google tarafından geliştirilen bir büyük konuşma dili modelleri ailesidir. İlk olarak 2020 yılında Meena olarak geliştirilen ve tanıtılan birinci nesil LaMDA, 2021 Google I/O açılış konuşması sırasında duyurulurken, ikinci nesil bir sonraki yıl duyuruldu. Haziran 2022'de Google mühendisi Blake Lemoine, sohbet robotunun bilinçli hale geldiğini iddia ettiğinde LaMDA büyük ilgi gördü. Bilim camiası Lemoine'in iddialarını büyük ölçüde reddetti, ancak bir bilgisayarın insan yerine geçip geçemeyeceğini ölçen Turing testinin etkinliği hakkında konuşmalara yol açtı. Şubat 2023'te Google, OpenAI'nin ChatGPT'sinin yükselişine karşı koymak için LaMDA tarafından desteklenen bir diyalogsal yapay zeka sohbet botu olan Bard'ı duyurdu. Ayrıntılar: Wikipedia Google mühendisi Blake Lemoine, sohbet robotunun bilinçli hale geldiğini iddia etti. LaMDA duyarlı ve anlayışlı hale gelmişti. Google, Blake Lemoine'nın profesyonel davranam...

Bir an için biraz daha fütüristlik yapmama izin verin. AI robotları günlük yaşantımızın ve iş yaşamımızın daha sıradan bir parçası haline gelecekleri için geleceğin robotlarıyla aramızdaki ilişkiler (ve robotlarla etkileşimimizin insanların birbirleriyle etkileşimini nasıl değiştireceği) üzerine kafa yormaya değer. Sosyoloji profesörü Nicholas Christakis Atlantic’teki yazısında, bir robot iş arkadaşının varlığının insanların daha rahat ve birbirleriyle iş birliğine açık hareket etmesine katkı yaptığını gösteren Yale’deki deneylerini anlattı. İş sırasında hatalarını çekinmeden kabul edip özür dilemeyi bilen (kasten bu şekilde programlanmış), neşeli bir robotla birlikte çalışan gruplardaki kişiler arasında daha iyi bir iletişim ve iş birliği oluştuğu görüldü. Bunun tersine, Christakis’in başka bir deneyi, bencil bir şekilde çevrimiçi oyun oynayan robotların, başka koşullarda cömert davranacak insanları aynı şekilde bencilce hareket etmeye ittiğini gösterdi. Dolayısıyla robotların varlığ...

Tüm gelecek projeksiyonlarında bizim tüm işlerimizi yapabilecek olmaları, sosyal hayatın içinde bize yardımcı olarak bulunmaları, her evde yemekten temizliğe tüm görevleri yerine getirecek şekilde çalışmaları gibi robotların köleleştirildiği senaryolar yer almaktadır. Ancak robotların bu işleri yapmak isteyip istemeyecekleri dikkate alınmamaktadır. Bilinçli olabileceklerini varsaydığımız anda, sadece insan olmamaları gerçeğine dayanarak robotları bu şekilde köleleştiremeyiz, robotların bizim tarafından üretilmiş olmaları bizi onların varlıklarının ve düşüncelerinin sahibi yapmaz (Levy, 2009: 212). ... (İki farklı bakış açısı olacak.) İlk gruba göre, yapay zeka temelli robotlar zeka, hedef, yaratıcılık vs. diğer zihinsel özelliklere sahip olsalar bile asla gerçek anlamda fenomenal ve niteliksel olarak bilinçli olmayacaklardır. Zira fenomenal bilincin önkoşulu biyolojik bir yapının varlığıdır. Gelecekteki robotların sahip olabileceği en büyük yeti, bilinçliymiş gibi davranmak olacaktır; ...

“Ama insanlar et ve kandan, robotlarsa başka malzemelerden yapılıyor, başka insanlar benimle aynı model yaratıklar olduğundan benzer deneyimlere sahip olmamız doğal, robotlar öyle değil ki!” mi dediniz? Gelin bir düşünce deneyi yapalım. Önce her şeyin beyinde olup bittiği konusunda anlaşalım. Bedenimizin başka yerlerindeki gelişmeler hakkındaki bilgiler beyne sinir hücreleri yoluyla ulaştıktan sonra duyumsanabiliyor. Bacağı kesilen kişilerin artık varolmayan ayaklarının ağrımasından şikâyet ettiği “hayalet uzuv” sendromu, esas gösterinin sahnelendiği organın beyin olduğunu gösteren ünlü bir örnektir, Önceki sayfalarda söz ettiğimiz gibi, tek bir sinir hücresinin, hesaplama gücü kısıtlı bir işlemci olduğunu düşünüyoruz. Herhalde bir uzay mekiğinden daha karmaşık olamaz, değil mi? Her ne kadarsa, düşünce deneyimizde teknolojideki gelişmeler sonucu insan sinir hücrelerinin eşlerinin başka malzemelerden (mesela şimdilerde bilgisayar ve robot inşa ederken kullandıklarımızdan) imal...

Hod Lipson (Yapay Zeka Robot Bilimci): Program makinelerinin onlara öğretmediğimiz şeyleri hızlıca öğrenmelerine kendini kopyalamaları ya da yaratıcı olmaları gibi normalde onlardan beklemediğimiz şeyleri yapmalarını nasıl sağlarız diye bakıyoruz. Neil deGrasse Tyson: Öz farkındalıkları var mı? Hod Lipson: Öz farkındalık, robot teknolojisinin kutsal kaselerinden biri diyebilirim! Buna biraz daha var ama o yoldayız. Neil deGrasse Tyson: Durun biraz durun. Robotu neden hırpalıyorlar. İnsan olmasa bile robot için üzüldük ve bu hiç hoş değil diye düşündük. Tamamen makine olmasına rağmen. Hod Lipson: Robotun bacaklarını kesip sonrasında neler olduğunu da gözlemledik. Bir süre sonra bacakları olmadığını öğrendi! Ve topallamaya başladı. Buna bir bakıma öz farkındalık testi diyebiliriz. Soru: Evrenin uzak noktalarını yapay zeka idaresindeki uzay gemileriyle mi keşfedeceğiz? Hod Lipson: Oraları keşfedebilmenin tek yolu bu. İnsan göndermemiz mümkün değil. Ayrıca... Astrofizik...