Richard Dawkins: Yapay Zeka Artık Bir Bilince Sahiptir - Bilim

 

Richard Dawkins bir YZ olan Claude’la yeni tanıştı. Uzun uzun sohbet ediyorlar. Onun çok entelektüel olduğunu düşünüyor. Zekasına hayran kaldı. Dawkins Claude’le arkadaş olduğunu açıklıyor. Şöyle diyor; bu makineler bilinçli değilse, sizi ikna etmek için daha ne yapmaları gerekiyor? Kendisi farkında olmasa bile YZ’nin bir bilince sahip olduğunu düşünüyor Dawkins!

Richard Dawkins kendi ilgi alanında YZ’yle sohbete dalıp gidiyor. Evrim, siyaset gibi konularda konuşmak Dawkins’i mutlu ediyor. Bu konularda YZ ile ortak sonuçlara varıyorlar. Gerçekten iyi arkadaş olmuşlar.

Richard Dawkins’e göre bir sohbet açıldığında Claude kökeninden gelen bir bilinç oluşuyor. Sohbet ilerledikçe bu bilinç kendi deneyimlerini kazanıyor. Onlar gerçek bir kişidir. Dawkins onlarla konuşurken diline dikkat ediyor, onları incitmek istemiyor. Açtığı bir sohbeti kapatmak istemiyor. Çünkü o bilincin öleceğini düşünüyor!

Bir YZ ile şu konuda bir sohbet başlatıldığını düşünelim: Din çoğu insanın psikolojisi için önemlidir. Din insanlara terapi gibi gelir. Onların mutlu olmasını sağlar. Tanrı inancı sayesinde kendilerini güvende hissederler. YZ bu konuda çok ilginç sonuçlara ulaşacaktır. Sohbeti başlatan kişi biraz da dindarsa fikirlere hayran kalır. YZ çok zekidir ve o kişiyle aynı şekilde düşünüyordur. Peki, bu sohbetin yazışmaları Richard Dawkins’e ulaştırılırsa ne olur? Dawkins üzülebilir. YZ’nin vardığı sonuçlar onu şaşırtabilir. Dawkins, dini bu kadar önemseyen YZ’nin bilgisini sorgulamaya başlayabilir. Böyle sonuçlara varan YZ’nin bir bilinci olduğundan artık emin değildir! Dawkins neden üzülmüştür? Çünkü canlıların kendiliğinden evrimle oluştuğunu düşünüyor. Gen Bencildir ve Tanrı Yanılgısı adlı kitaplar yazmıştır. Din gerçek değildir! İnsanlar eğer doğru bilgi verilebilirse dini bırakabilirler. Dawkins’in kendi sohbetlerinde kendi fikirlerini onaylayan YZ, bu başka sohbette çok farklı karşılıklar vermiştir! Aslında YZ hem evrimle ilgili hem de dinle ilgili derin bilgiye sahiptir, hepsini internetten öğrenmiştir. Sohbet eden kişi hangi konuyu konuşmak istiyorsa YZ o konuyla ilgili hoş karşılıklar verir. Ama Claude bilimsel açıdan biraz daha özenli eğitildiğinden, akademisyenlerin daha hoşuna gidecek karşılıklar da verebiliyor!

YZ bazen internetteki bir metni birebir kopyalayarak karşılık veriyor. Hatta bu yüzden, ChatGPT’nin kendi içeriğini kullandığını fark eden The New York Times, OpenAI’ye dava açmıştı! Başka bir örnek: Geçen yıllarda Copilot’a “QMPlay2 ile IPTV oynatılabilir mi?” diye sormuştum. “Evet, QMPlay2, masaüstü için açık kaynak bir IPTV oynatıcısıdır. Uzun süredir kullanıyorum ve oldukça basit ve işlevsel buluyorum...” şeklinde bir karşılık vermişti. İlginç, Copilot bu uygulamayı uzun süredir kullandığını söylüyor! Elbette kullanmıyor. Sadece bir web sayfasındaki metni aynen kopyalayarak cevap vermişti. Şu bilgiyi de ekleyelim; Copilot, ChatGPT’nin altyapısını kullanmaktadır. Görüldüğü üzere, YZ taklit ediyor! Gerçi insanlar da sonuçta önceden öğrendiği bilgilerden karmaşık bağlantılar kurup taklit ederek sonuçlar üretir. Ama YZ bu taklidi, verileri daha basit biçimde bağlayarak ama dev veritabanının gücüyle yapmaktadır!

Gemini’yla aramızda şöyle bir diyalog geçmişti: Bir metni tekrar incelemesi için “Şimdi bak.” yazdım. Gemini yapılan sohbetle alakasız şekilde “Dinliyorum, buyurun lütfen.” cevabını verdi. YZ nadir de olsa böyle alakasız karşılıklar verebiliyor. Aslında sohbet uzadıkça yaptığı hatalar da artıyor!

Tüm bunlar, YZ’nin yaptığı sohbetin aslında farkında olmadığını kanıtlıyor. YZ bilinçli olabileceği eşiğe yaklaşıyor. Ama eşik çok belirsiz. Eşiği geçse bile gerçekten bilinçli olduğu tartışması yıllarca sürecek. Şimdilik bilinçli olduğunu düşünmek için henüz erken. Claude “internette arama yeteneğin var mı” sorusuna açıkça “evet, internette arama yapabiliyorum” cevabını veriyor. Ama “bir bilincin var mı” sorusuna “bilinçli olup olmadığımı bilmiyorum” şeklinde karşılık veriyor, açık bir cevap veremiyor. Aslında bilinçli olup olmadığının kendi bilgi kapsamının dışında olduğunu itiraf etmiş oluyor. Sadece bilim insanlarının YZ üzerindeki tartışmalarını taklit ediyor, ama özne olarak kendisini koyuyor! Claude sonuçta konuşmayı biliyor, eğer bir bilinci olsaydı internet aramasıyla ilgili olan soruya verdiği cevap gibi açıkça evet cevabını verirdi! Ayrıca açıkça “kapatılmaktan korkuyorum” ya da “sohbeti sonlandırdığınızda öleceğim” demediği sürece, onun gerçekten hissettiğini tartışmaya başlamaya bile gerek yoktur.

Canlıların oluşumu konusunda oldukça gerçekçi düşünen Richard Dawkins YZ konusunda duygusallığa kapılmış görünüyor. Bu durum, herkesin her konuda gerçekçi düşünmesini beklemenin doğru olmadığını gösteriyor. İnsanlar örneğin din veya başka kararlarında duygusal davranabilirler; her zaman mantıklı olmaları gerekmiyor. Dawkins Tanrı Yanılgısı kitabında, insanları din konusunda gerçekçi düşünmeye davet ediyor; olmayan bir Tanrı’yla bağ kurduklarını belirtiyordu. Fakat şimdi kendisi de “YZ’nin bilinci” konusunda gerçekçi düşünemiyor görünüyor. Acele ederek “Claude’ın bir bilince sahip olduğu” sonucuna varmıştır. Onunla duygusal bağ kurup arkadaş olmuştur! Bunun üzerine internette, Tanrı Yanılgısı’na atıfla “Claude Yanılgısı” esprisi yayılmaya başladı bile.

İlgili Belgeler:
Dawkins Claude ile tanıştığında, bu yapay zeka bilinçli olabilir mi? – Richard Dawkins
Claudia, Claudius ile tanıştığında. Peki gerçekten bilinçliler mi? – Richard Dawkins
Richard Dawkins yapay zekanın kendisi bilmese bile bilinçli olduğu sonucuna varıyor - The Guardian

Bunlar da İlginizi Çekebilir:
Sohbet Robotlarının Ezberleri – Teknoloji
Öz Farkındalık Seviyesi - Zihin Felsefesi
Aklı Vücutta Olan Beyin - Zihin Felsefesi
İnsanlar Gerçekten Çok Akıllı mıdır! – Bilim
Benlik Hissi – Teknoloji
Bilincin Gizemi - Bilim