Sol üstteki geri simgesine ← tıklayarak Ana Sayfaya dönebilir, menü simgesine ☰ tıklayarak OkanNotlar hakkında bilgilere ulaşabilirsiniz.

Sahne: Kara Delikten Kaçılabilir mi!

-

Kara delikten hiç bir şey kaçamaz. Yaklaşan her şeyi emer, ışık da dahil. Bu yüzden karadırlar. Böyle biliniyordu. Stephen Hawking de böyle düşünüyordu. Teorileri bunun üzerine kuruluydu. Hawking, kara delikten hiç bir şeyin kaçamayacağını kanıtlamaya çalışıyordu. Kara deliğin kütlesi daima artmalıydı. Uğraştıkça başka bir şey fark etti. Hawking kendini haksız çıkardı: Kara delikler de aslında küçülebilir. Bu kara deliğin yavaş yavaş buharlaşacağı anlamına gelir, demek ki sonunda o kadar da kara değil. Stephen Hawking bu keşfini sunmaktadır:

Stephen Hawking: Burada bazı parçacıkların bir kara delikten kaçabileceğini tahmin etmemizi mümkün kılıyor. Yani kara delikler aslında hiç de kara değiller.
Parlıyorlar, ısı radyasyonuyla! Işı enerjisinin yayılması kara deliklerin kütle kaybetmesine yol açıyor.
Ve sonunda olağanüstü bir patlamayla ortadan kayboluyorlar!

Profesör Karetnikov: Affedersiniz ... adım...
Adım Profesör Karetnikov.
Sovyet Bilim Akademisi'nden geliyorum.
Bildiğiniz gibi alanım sıcak evrenin evrimi, mikrodalga geri plan radyasyonun özellikleri ve kara delik teorisi.
Doğrusunu isterseniz, bugün buraya gelirken bir sürü saçmalık duymayı bekliyordum...
Hayal kırıklığına uğrayarak dönüyorum!
Bu gördüğünüz ufaklık ... başarmış.
Gerçekten başarmış!

Bu keşif Hawking Işınımı olarak adlandırıldı. (Stephen Hawking yavaş yavaş ölen motor sinirleri nedeniyle artık konuşmakta da zorlanmaya başlamıştı.)

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Davranışlarını Cilalamak Zorunda Olmak - Sahne

-
Alicia Lardé: Pek konuşkan değilsin, öyle değil mi? John Nash: Seninle işim hakkında konuşamam Alicia. Alicia Lardé: Ben işi kastetmiyorum. John Nash: Arkadaş canlısı gibi görünmek için... davranışlarımı cilalamak zorunda olmak bana fazlasıyla zor geliyor.  ☺ Doğrudan konuya girerek bilgi akışını hızlandırmak gibi... bir eğilimim vardır. Ama sonuç her zaman pek hoş olmuyor. Alicia Lardé: Bir de beni dene. John Nash: Tamam. ... Seni çekici buluyorum. Bana karşı olan saldırganca davranışların senin de beni çekici bulduğunu gösteriyor.  ☺ Ama adet yerini bulsun diye seks yapmadan bazı platonik davranışlarda... bulunmamız gerekiyor.  ☺ Ben de kurallara uymaya çalışıyorum... ama aslında... tek istediğim seninle bir an önce cinsel ilişkiye girmek.  ☺ Şimdi beni tokatlayacak mısın?  ☺ ... Alicia Lardé: Bu sonuç hoşuna gitti mi?  ☺ Sahne:  A Beautiful Mind Bazı insanlara, arkadaş canlısı gibi görünmek (sosyal biri olmak) için davranışlarını cilalamak zorunda o...
Read more »

"Yapay zekanın bilinçli olması neden düşük bir ihtimal" Başlıklı TED Konuşmasına Bir Eleştiri - Teknoloji

-
Resim
Bu makalenin konusu Yapay zekanın bilinçli olması neden düşük bir ihtimal  başlıklı TED Konuşmasına yapılan bir eleştiridir. Bu nedenle önce ona bakmanız önerilir. Anil Seth'in fikirleri oldukça ikna edici görünüyor! Yine de bu fikirleri biraz kurcalayalım. Biyolojik yaşam ile algoritma arasındaki o keskin ayrım giderek belirsizleşiyor. Bundan birkaç on yıl öncesine kadar, bir canlının tüm özelliklerinin bilgisayara yüklenebileceğini kimse hayal edemezdi... DNA’nın keşfinin üzerinden uzun yıllar geçti. Canlının tüm özellikleri DNA’da yazılıdır. Biyolojik yaşamın temel algoritması olan DNA, içinde bulunduğu canlıyı biçimlendiren bir yazılımdır. Konuya doğru yaklaşmak için biraz ayrıntıya girmemiz gerekiyor: Günümüzde bu yazılımı kodlayan genleri değiştirerek canlıları yeniden biçimlendirebiliyoruz. Bunun en bilinen örneği Genetiği Değiştirilmiş Organizmalardır. Ç eşitli canlıların DNA’ları bilgisayara kaydedilebiliyor ; hatta insanların DNA’ları bile bilgisayara kaydedilebiliyor ....
Read more »

Bitkilerimizi Güncellemeye Hazır mısınız! - Bilim

-
Resim
  Telefonlarımızda onlarca uygulama yüklü. Hepsini keyifle kullanıyoruz. İşimizi kolaylaştırıyorlar. O uygulamalar bazen güncelleniyorlar; arka planda yeni kodlar ekleniyor ve bazı kodları değiştiriliyor. Kullanışlılıkları artıyor. İşlerimizi daha da kolaylaştırıyorlar. Bizi mutlu ediyorlar! Artık bitkilerin de güncellenmesi sağlanabiliyor! Bitkilerin genlerinin değiştirilmesinin anlamı budur; oluşma kodları yeniden düzenlenir. Bu yöntemle bitkiler daha verimli daha dayanıklı hale getiriliyor. Hatta daha faydalı ve daha lezzetli olması bile sağlanabiliyor! Telefondaki uygulamaların güncellenmelerinden korkmadığımız gibi bitkilerin genlerinin değiştirilerek güncellenmesinden de çekinmemize gerek yoktur! ☺ Not: Paragraflara parantez içinde ön bilgiler ve açıklamalar iliştirilmiştir. *** Bu son kısım önemlidir; tıpkı eşya bağımlılığımızı azaltmaya yardımcı olduğu gibi, teknoloji kesinlikle diğer tüketim problemlerimizin çözümünde de rol almalıdır. Çünkü gezegendeki birileri çok t...
Read more »

Kansere Çözüm Mümkün mü?! - Teknoloji

-
Resim
  Aşıyla vücuda bir virüsün etkisiz hale getirilmiş hali verilir. Bu sayede bağışıklık sistemimiz o virüsü güvenli bir ortamda tanır. Nasıl bir savunma yapması gerektiğini öğrenir. Bağışıklık hücrelerimiz gelecekte gerçek zararlı virüsle karşılaştığında onu hemen tanır. Ve öğrendiği savunmayı yapar. Virüsü avlar ve öldürür! Maalesef bağışıklık sistemimiz kanserli hücreleri tanıyamaz. Ama sonunda bu duruma bir çözüm bulundu. Bağışıklık hücrelerine bir gen ekleniyor. Bu işlem Kanser Aşısı etkisi yapıyor! Bağışıklık sistemi artık kanserli hücreleri tanıyabiliyor. Kanser hücrelerini avlayıp öldürüyor!☺ *** Ne tür bir kanserle uğraştığımıza dair daha kesin bir fikrimiz olduğunda, bununla baş edebilmek için yeni ortaya çıkan teknikleri uygulayabiliriz. Hatta bir hastanın spesifik tümörüne karşı özel olarak tasarlanmış bir tedavi tasarlayabiliriz. Böylece, büyüme veya vücudun başka bir yerine atlama şansı gelişmeden önce onu yok edebiliriz. Hastalıkla mücadele için geliştirilen en heye...
Read more »

Yapay Zekâ Balonu Patlamak Üzere mi? - Konferans

-
(Not: Konuşmaya henüz Türkçe alt yazı eklenmemiş.) Kendini özel sanma. Bizden daha fazla bildiğini düşünme. Bunlar Jante Yasası’ndan bazı ifadelerdir. Ve bence bu tehlikelidir. Çünkü bu, ortak bir düşünme biçimini teşvik eder ve bu da bizi tehlikeli sonuçlara sürükleyebilir. Bugün sizlerle, az önce duyduklarımızdan biraz daha kuru sayılabilecek bir konudan bahsetmek istiyorum: Bitcoin, kripto paralar, balonlar ve finansal balonlar. “Bitcoin cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır.” “Bitcoin, sıçan zehrinin karesidir.” Bunlar benim sözlerim değil. Bunlar Charlie Munger ve Warren Buffett’ın sözleri. Dünyanın gelmiş geçmiş en önemli ve en başarılı yatırımcılarından ikisi. Yatırım kariyerleri boyunca yaklaşık beş milyon yüzde getiri elde etmiş olmaları her şeyi anlatıyor. Bu yüzden bu insanlar konuştuğunda, ya da konuştuklarında — ve maalesef Bay Munger artık hayatta değil — onları dinlememiz gerekir. Ben kesinlikle dinliyorum. Bitcoin’in elbette inanılmaz bir yolculuğu oldu ve y...
Read more »

İnsanlar Gerçekten Çok Akıllı mıdır! – Bilim

-
Resim
  İnsanlar diğer canlılardan çok farklı. Konuşmayı geliştirebildi. Böylece sosyal bağlantıları arttı. Bilgilerini paylaşmaya, birbirlerinden öğrenmeye başladılar. İlerleyen zamanda yazıyı keşfettiler. İşte o zaman çok şey değişti. Artık öğrendiklerini kaydedebiliyorlardı! Bilgilerin ulaştığı insan sayısı çok arttı. Bilgi birikimleri hızla yükselmeye başladı. Tarımı, bilimi, elektriği, makineleri keşfettiler. Sonunda şaşırtıcı teknolojiler geliştirdiler. İnsanlar çok akıllı görünüyor... Bazı toplumlarda, çocuklara, yemek yedikten hemen sonra yüzmenin kramp girmesine ve boğulmaya yol açacağına dair korkutucu uyarılar yapılır. Bu inanışla büyüyen yetişkinler, havuz kenarında veya denizde, tok karnına suya girmemek için saatlerce bekler. Oysa kanıtlar, yemek yedikten sonra yüzmenin boğulmaya yol açacak kadar ciddi kramplara neden olmadığını göstermektedir. B azı kültürlerde çocuklara balıkla ayran gibi süt ürünü tüketmenin zehirlenmeye yol açabileceği öğütlenir. Bu korku, çocuğun z...
Read more »

Bilincin Gizemi - Bilim

-
Resim
ChatGPT ve Gemini her söyleneni anlıyor. Hatta bizden daha bilgililer. Merak ettiklerimize kolayca erişmek için onlara sorular soruyoruz. Onlar da hiç sıkılmadan, nazikçe cevaplar veriyorlar. Sanki canlılarmış gibi! Bu kadar bilgiyi nasıl öğrendiler? Sanki artık Google’da bilgi aramaya gerek kalmadı; çünkü yapay zekâlar zaten her sorumuzu cevaplıyor. Oysa çalışma mantıkları şaşırtıcı derecede basit. Bu Büyük Dil Modelleri, verilen kelime dizisine göre bir sonraki kelimenin ne olabileceğini olasılıksal olarak tahmin eder. Tek başına bu işlem sınırlıdır; sadece “hangi kelime gelmeli?” sorusuna yanıt arar. Fakat milyarlarca bağlantı bir araya geldiğinde, model dilin karmaşık örüntülerini fark etmeye başlar. İnternetteki devasa veri yığınlarıyla eğitilir. Kelimelerin bağlamını, duygusal tonlarını, hatta bazen ima edilen anlamları bile istatistiksel olarak tahmin edebilir. Aslında hiçbir şeyi “anlamaz”; sadece olasılıkları değerlendirir. Ama tahminleri o kadar isabetlidir ki, sanki dili ...
Read more »

Yaşlanmamak Mümkün Olabilir mi! – Bilim

-
Resim
Önce yaşlanmanın gerçek nedenini özetleyelim: Epigenetik, DNA’nın üzerinde yer alır ve hangi genlerin okunacağını belirleyen bir rehber görevi görür. Böylece kalpte oluşan bir hücre sadece kalple ilgili genleri okur ve kalp hücresine dönüşür; karaciğerdeki ise sadece karaciğer genlerini okuyarak karaciğer hücresine dönüşür. David Sinclair’e göre yaşlanma, tıpkı bir DVD’nin zamanla çizilmesi gibi bu okuma bilgisinin bozulmasıdır. Yıllar geçtikçe epigenetik bozulmaya başlar. Hücreler yanlış genleri okur ve hasarlı hücrelere dönüşerek yaşlılık belirtilerini başlatır. Yaşlanmak hep kaçınılmaz olarak mı kalacaktır? Artık bu durumun mucizevi bir çözümü olabilir; çoğu insan buna şaşıracak ve hatta inanmakta isteksiz olacaktır! Hücrelere uygulanan OSK yeniden programlama genleri, hücreyi başlangıçtaki "temiz" epigenetiğine kavuşturur; yani DVD cilalanmış olur. Bu hücre bölündüğünde ortaya genç ve sağlam bir hücre çıkar. Dokular gençleşmeye başlar. David Sinclair, 2023 yılında bu ...
Read more »

Yeniden Gençleşmek Mümkün Olabilir mi! – Bilim

-
Resim
  Gençlik pınarı artık antik bir efsane değil, modern biyoteknoloji laboratuvarlarında şekillenen biyokimyasal bir gerçeklik olabilir mi? Yaşlanmayı kaçınılmaz bir son değil, tamir edilebilir bir 'DNA Okuma Hatası' olarak gören bu yeni bilimsel yaklaşım, insan ömrüne dair tüm bildiklerimizi sarsıyor! Not: Paragraf başlarında parantez içinde ön bilgiler verilmiştir. *** (Sirtuinler DNA'mızın onarımını kontrol ederler. Sağlığımızı, zindeliğimizi ve hayata tutunmamızı kontrol ederler. Bu genler “uzun ömür genleri” olarak da adlandırılır. Ancak yıllar geçtikçe etkinlikleri azalır. Bu yüzden yaşlılık belirtileri başlar. Acaba sirtuinleri tekrar etkinleştirebilmenin bir çözümü var mı! ) Yaşlanmanın bilgi teorisi, uzak atalarımızdan miras aldığımız "ilkel hayatta kalma devresi" ile başlar. Tahmin edebileceğiniz gibi, zamanla devre gelişti. Örnek olarak, memelilerdeki hayatta kalma devresi, ilk kez M. superstes'te ortaya çıkanlar gibi birkaç genden oluşmamıştır. ...
Read more »

Ölümsüzlük Arayışı - Bilim

-
Resim
Bu çok eski bir arayış ancak yeni olan şey, gezegendeki en zengin insanlardan bazılarının ilgisini çekmiş olması. Aslına bakarsanız Silikon Vadisi'nden girişimciler yaşlanma sürecini alt etmek için milyonlar harcıyorlar. Tüm dünyayı kablolarla donatmak yetmedi, bir sonraki amaçları sonsuza kadar yaşamak.  Örneğin Google'ın kurucularından Sergey Brin "ölüme çare bulmaktan" başka hiçbir şey ummuyor. Brin tarafından yönetilen Calico ise bu sorunu çözmek için bir ilaç şirketi olan AbbVie'yle olan ortaklığına nihayetinde milyonlar aktarabilir. Oracle'ın kurucularından Larry Ellison faniliği kabullenmenin "anlaşılmaz" olduğunu düşünüyor. İnternet alanında çalışan Rus iş insanı Dmitry Itskov 10 bin yıl yaşamayı düşünürken, PayPal'in kurucularından Peter Thiel daha mütevazı bir şekilde 120 yıl kadar yaşamak istiyor. Brin gibi insanların desteği ve teknolojik gelişmeler sayesinde nihayet bu tarihi gizemi çözmek için modern bilimin tüm gücünü kullanabilir ...
Read more »