OkanNotlar

  BİLGİSAYARDA EDİNİLEN ALIŞKANLIKLAR 80’li ve 90’lı yıllarda bilgisayarların küçülüp ucuzlamasıyla teknoloji evlere ve ofislere girdi. IBM, kendi donanım mimarisini dünya standardı yapmak istiyordu. Bu nedenle diğer şirketlerin de "IBM uyumlu" bilgisayarlar üretmesine izin verdi. Böylece bilgisayar parçaları birbiriyle uyumlu hale gelecekti. IBM, örneğin işlemci parçasını Intel’den satın aldı. Bilgisayarı yönetmek için ekranda görünen arayüzü, yani kullanıcının bilgisayarla iletişim kurmasını sağlayan işletim sistemi parçasını ise Microsoft’tan almaya karar verdi. IBM, MS-DOS (daha sonra Microsoft Windows oldu) barındıran her bilgisayar için Microsoft’a lisans ücreti ödeyecekti. Diğer bilgisayar üreticileri de IBM’i taklit etti. İşlemciyi Intel’den, işletim sistemini Microsoft’tan satın almaya başladılar. Sonuçta dünyaya gerçekten de "IBM standardı" bilgisayarlar yayıldı! Kişi hangi marka bilgisayarı açsa ekranda aynı standart işletim sistemini görüyordu. İşte b...

  1972’den beri Ay’a hiç insan gitmedi. NASA, uzun bir aradan sonra Ay’a yeniden insan gönderdi. Astronotlar Ay’ın çevresini dolandılar, Dünya’ya döndüler ve okyanusa iniş yaptılar. Böylece Artemis II görevi başarıyla tamamlandı. Büyük hedef Ay’da uluslararası bir medeniyet kurmak. Ay’da medeniyet kurulmaya başlandığında, insanlık Dünya’dakine benzer sorunlarla yüzleşecek. Ay’ın zor koşullarında hayatta kalabilmek için birbiriyle anlaşmayı öğrenmek zorunda kalacaklar! Bu nedenle belki yeni bir hukuk sistemi oluşturulması gerekecek. Örneğin Ay’da mülkiyet hakkı nasıl olmalı, su gibi sınırlı kaynaklar nasıl kullanılmalı? Ay, aslında bir Petri kabı gibi dev bir deney alanı olabilir! Oradaki sosyal sorunlar çözüldükçe yeni şeyler öğreneceğiz. Kazanılan deneyimle Dünya medeniyetlerinin de sorunları çözülebilir. Hatta küresel ısınma sorununa çözüm gibi Dünya’yı kurtaracak pek çok fikir için kritik ipuçları sağlanabilir. Bu konulara dair örnekler sunan ilginç bir konferans. *** Şu ...

16. yüzyıl İngiltere’si... O tarihlerde dualar Latince yapılmaktadır; çünkü kilise Latinceyi kutsal dil olarak benimsemiştir. Ancak bazı dini gruplar ana dilleri olan İngilizceyle dua etmeye başlamıştır. Anne Askew’un grubu da ana dillerinde dua etmektedir. Fakat o dönemde ana dilde dua etmek sapkınlık olarak görülmektedir! Devlet bu insanları cezalandırmaktadır. Aslında Kral Henry, Roma ile bağlarını kopardığında İngilizce İncil’e izin vererek bir özgürlük kapısı açmış; ancak halkın İncil’i kendi başına yorumlayarak kralın mutlak otoritesini sorgulamasından korktuğu için bu kapıyı kısa sürede tekrar kapatarak ağır yasaklar getirmiştir. İşte bu ortamda sıra dışı bir durum vardır; Kraliçe Katherine Parr, Anne Askew’la arkadaştır. Üstelik Kraliçe Katherine Parr de ana dilinde dua etmek istemektedir. En üst makamda olmasına rağmen, devletin bunu hoş karşılamayacağını bildiği için dualarını gizli yapmaktadır. Sahnede, arkadaşı Anne Askew’u gizlice ziyarete gittiği anları izliyoruz. Tanrı’...

  Organ bağışı bekleyen epey insan var. Ama organını bağışlamakla ilgilenen pek insan yok. Belki de yakın gelecekte organ bağışına gerek kalmayacak, genetik mühendisliği sayesinde! Organ üretmek için hayvanlar kullanılabilir. Hayvanın genetiği değiştirilerek organlarının insanlara uyumlu olacak şekilde büyümesi sağlanabilir. Henüz klinik denemeler sürüyor. Ağır bir hastaya domuzdan kalp nakledilebilmiş. Ancak bu yöntem hayvanlara zarar verdiği için etik tartışmalara neden oluyor. İnsanın kendi hücrelerinden organ inşa edebilmek daha iyi bir yöntem olacaktır. Böyle bir organ o kişiyle en iyi uyumu sağlayacaktır. İnsanın hücreleri alınıyor ve kök hücreye geri programlanıyor. Ve hedeflenen organın hücrelerine dönüştürülüyor. 3 Boyutlu yazıcıyla o organ basılmaya çalışılıyor. Henüz büyük organlar üretilemiyor. Ama deri, kıkırdak gibi dokuların küçük parçalarının basılması başarılmış durumda. Bunlar insana nakledilebiliyor. Bu konuya ilginç bir şekilde değinen alıntı aşağıdadır: ***...

  Telefonlarımızda onlarca uygulama yüklü. Hepsini keyifle kullanıyoruz. İşimizi kolaylaştırıyorlar. O uygulamalar bazen güncelleniyorlar; arka planda yeni kodlar ekleniyor ve bazı kodları değiştiriliyor. Kullanışlılıkları artıyor. İşlerimizi daha da kolaylaştırıyorlar. Bizi mutlu ediyorlar! Artık bitkilerin de güncellenmesi sağlanabiliyor! Bitkilerin genlerinin değiştirilmesinin anlamı budur; oluşma kodları yeniden düzenlenir. Bu yöntemle bitkiler daha verimli daha dayanıklı hale getiriliyor. Hatta daha faydalı ve daha lezzetli olması bile sağlanabiliyor! Telefondaki uygulamaların güncellenmelerinden korkmadığımız gibi bitkilerin genlerinin değiştirilerek güncellenmesinden de çekinmemize gerek yoktur! ☺ Not: Paragraflara parantez içinde ön bilgiler ve açıklamalar iliştirilmiştir. *** Bu son kısım önemlidir; tıpkı eşya bağımlılığımızı azaltmaya yardımcı olduğu gibi, teknoloji kesinlikle diğer tüketim problemlerimizin çözümünde de rol almalıdır. Çünkü gezegendeki birileri çok t...

  Aşıyla vücuda bir virüsün etkisiz hale getirilmiş hali verilir. Bu sayede bağışıklık sistemimiz o virüsü güvenli bir ortamda tanır. Nasıl bir savunma yapması gerektiğini öğrenir. Bağışıklık hücrelerimiz gelecekte gerçek zararlı virüsle karşılaştığında onu hemen tanır. Ve öğrendiği savunmayı yapar. Virüsü avlar ve öldürür! Maalesef bağışıklık sistemimiz kanserli hücreleri tanıyamaz. Ama sonunda bu duruma bir çözüm bulundu. Bağışıklık hücrelerine bir gen ekleniyor. Bu işlem Kanser Aşısı etkisi yapıyor! Bağışıklık sistemi artık kanserli hücreleri tanıyabiliyor. Kanser hücrelerini avlayıp öldürüyor!☺ *** Ne tür bir kanserle uğraştığımıza dair daha kesin bir fikrimiz olduğunda, bununla baş edebilmek için yeni ortaya çıkan teknikleri uygulayabiliriz. Hatta bir hastanın spesifik tümörüne karşı özel olarak tasarlanmış bir tedavi tasarlayabiliriz. Böylece, büyüme veya vücudun başka bir yerine atlama şansı gelişmeden önce onu yok edebiliriz. Hastalıkla mücadele için geliştirilen en heye...

Önce yaşlanmanın gerçek nedenini özetleyelim: Epigenetik, DNA’nın üzerinde yer alır ve hangi genlerin okunacağını belirleyen bir rehber görevi görür. Böylece kalpte oluşan bir hücre sadece kalple ilgili genleri okur ve kalp hücresine dönüşür; karaciğerdeki ise sadece karaciğer genlerini okuyarak karaciğer hücresine dönüşür. David Sinclair’e göre yaşlanma, tıpkı bir DVD’nin zamanla çizilmesi gibi bu okuma bilgisinin bozulmasıdır. Yıllar geçtikçe epigenetik bozulmaya başlar. Hücreler yanlış genleri okur ve hasarlı hücrelere dönüşerek yaşlılık belirtilerini başlatır. Yaşlanmak hep kaçınılmaz olarak mı kalacaktır? Artık bu durumun mucizevi bir çözümü olabilir; çoğu insan buna şaşıracak ve hatta inanmakta isteksiz olacaktır! Hücrelere uygulanan OSK yeniden programlama genleri, hücreyi başlangıçtaki "temiz" epigenetiğine kavuşturur; yani DVD cilalanmış olur. Bu hücre bölündüğünde ortaya genç ve sağlam bir hücre çıkar. Dokular gençleşmeye başlar. David Sinclair, 2023 yılında bu ...

  Gençlik pınarı artık antik bir efsane değil, modern biyoteknoloji laboratuvarlarında şekillenen biyokimyasal bir gerçeklik olabilir mi? Yaşlanmayı kaçınılmaz bir son değil, tamir edilebilir bir 'DNA Okuma Hatası' olarak gören bu yeni bilimsel yaklaşım, insan ömrüne dair tüm bildiklerimizi sarsıyor! Not: Paragraf başlarında parantez içinde ön bilgiler verilmiştir. *** (Sirtuinler DNA'mızın onarımını kontrol ederler. Sağlığımızı, zindeliğimizi ve hayata tutunmamızı kontrol ederler. Bu genler “uzun ömür genleri” olarak da adlandırılır. Ancak yıllar geçtikçe etkinlikleri azalır. Bu yüzden yaşlılık belirtileri başlar. Acaba sirtuinleri tekrar etkinleştirebilmenin bir çözümü var mı! ) Yaşlanmanın bilgi teorisi, uzak atalarımızdan miras aldığımız "ilkel hayatta kalma devresi" ile başlar. Tahmin edebileceğiniz gibi, zamanla devre gelişti. Örnek olarak, memelilerdeki hayatta kalma devresi, ilk kez M. superstes'te ortaya çıkanlar gibi birkaç genden oluşmamıştır. ...

İnsanlar gelecekte yaşlanmaktan kaynaklı ölümü yenmeyi başarabilecek mi! Gerçekten kışkırtıcı bir konu! Yaşlanmak aslında bir “hastalık” olabilir mi. David Sinclair böyle olduğunu düşünüyor. Hem de tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu düşünüyor! Bir zamanlar uçmanın imkansız olduğuna inanılırdı. 1903’te Wright Kardeşlerin başardığı o ilk uçuş haberi, dönemin insanları için epey sarsıcı oldu. Yakın gelecekte, “yaşlanmayı geri almanın başarıldığı” haberi daha sarsıcı olacaktır! İnsanlar buna inanmakta zorlanacaklardır.☺ İlginç bir şekilde Dr. Sinclair, yaşlanmayı tersine çevirebilen hapların 2035 yılına kadar kullanıma girebileceğine dair iddialı bir tahminde bulundu ve bilim insanlarının bir gün insan yaşam süresini neredeyse iki katına çıkaracak bir yol bulabileceğine inandığını söyledi. (NAD) 2020’de Dr. Sinclair, Yamanaka faktörleri adlı proteinleri kodlayan genleri aktive eden bir gen terapisinin farelerde görme kaybı gibi yaşlanma belirtilerini tersine çevirebildiğini gösteren...

  İnsanlar girdiği çoğu web sitesinde, ilgilendiği konularla ilgili reklamlarla karşılaşır. Bunun temel sebebi, Google'ın kişilerin arama verilerini toplamasıdır. Google devasa bir reklam ağını yönetmektedir. Elde ettiği verilerden kişiye özel reklamlar oluşturur ve web sitelerinde yayınlar. Bu sahnede Google’ın durumu hicvedilmektedir. Büyük kurumsal yatırımcılar, Pied Piper’in de nasıl olsa Google gibi reklam yayınlayacağını varsaymaktadır. Ama Pied Piper Şirketi yeni bir Google olmak istememektedir.☺ Ama insanlar Google bu pazarlama yönteminden pek rahatsız görünmemektedir. Eğer şikayetçi olsalardı DuckDuckGo, Yandex gibi alternatif arama motorlarını kullanmaya başlarlardı. Aslında sunulan hizmeti geliştirebilmek ve bu hizmeti ücretsiz sunabilmek için bir şekilde gelir sağlanmak zorundadır. Google kullanıcı verilerini toplamak ve kişiye özel reklam yayınlama yöntemini keşfederek bunu sağladı. Google sadece arama verilerini değil sunduğu çoğu hizmette de kullanıcı verilerini t...

(Not: Konuşmaya henüz Türkçe alt yazı eklenmemiş.) Kendini özel sanma. Bizden daha fazla bildiğini düşünme. Bunlar Jante Yasası’ndan bazı ifadelerdir. Ve bence bu tehlikelidir. Çünkü bu, ortak bir düşünme biçimini teşvik eder ve bu da bizi tehlikeli sonuçlara sürükleyebilir. Bugün sizlerle, az önce duyduklarımızdan biraz daha kuru sayılabilecek bir konudan bahsetmek istiyorum: Bitcoin, kripto paralar, balonlar ve finansal balonlar. “Bitcoin cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır.” “Bitcoin, sıçan zehrinin karesidir.” Bunlar benim sözlerim değil. Bunlar Charlie Munger ve Warren Buffett’ın sözleri. Dünyanın gelmiş geçmiş en önemli ve en başarılı yatırımcılarından ikisi. Yatırım kariyerleri boyunca yaklaşık beş milyon yüzde getiri elde etmiş olmaları her şeyi anlatıyor. Bu yüzden bu insanlar konuştuğunda, ya da konuştuklarında — ve maalesef Bay Munger artık hayatta değil — onları dinlememiz gerekir. Ben kesinlikle dinliyorum. Bitcoin’in elbette inanılmaz bir yolculuğu oldu ve y...

Doksanlı yıllarda insanların ellerinden bırakamadığı bir oyun vardı. Bu oyun Block Game ya da Brick Game olarak biliniyordu. Birçok üretici lisans bedeli ödemekten kaçmak için bu adları kullanıyorlardı. Bunlar aslında Tetris’in taklitleriydi. Hatta orijinal Tetris’ten çok daha fazla (toplamın %90 civarı) satıldılar. Bu sahnede, Tetris’in geliştiricisi Alexey Pajitnov ile oyunun lisansını almak isteyen Henk Rogers’in tanışmaları anlatılıyor. Alexey, Henk’e Tetris’in ilk halini göstermektedir. O sırada, Sovyetler Birliği’nde devlet gözetimi altında yaşamanın yarattığı tedirginlik sürmektedir. Alexey, 1984’te Moskova’daki Sovyet Bilimler Akademisi Bilgisayar Merkezinde çalışıyordu. Görevi donanımları test etmekti. Yeni bir bilgisayar (meşhur Elektronika 60) geldiğinde, bu cihazın işlem gücünü ve sınırlarını test etmesi gerekiyordu. Karmaşık matematiksel denklemler yerine, donanımı zorlayacak ve işlem hızını ölçecek küçük programlar ve oyunlar yazmayı bir test yöntemi olarak kullanıyordu. ...